Menisküs Nedir? Menisküs Yırtığı Belirtileri Ve Tedavisi Nelerdir?

0 5

Menisküs Nedir?

Halk arasında bir hastalık olarak bilinen menisküs, aslında uyluk kemiği (femur) ve kaval kemiği (tibia) arasında bulunan yastıkçıklara verilen isimdir. Diz bölgesindeki kıkırdakları korumasıyla son derece önemli olan bu yapı, dizlere hareket kolaylığı sağlamakla birlikte kaval ve uyluk kemikleri arasında tabir-i caizse menteşe görevi görmektedir. Her dizde birer set halinde bulunan menisküs, O ve C şeklinde iki parçadan oluşur. C şeklindeki yapı iç menisküs olarak tanımlanırken, O yapısı ise dış menisküs olarak adlandırılmaktadır.

Menisküs Nedenleri Nelerdir? Menisküs Yaralanmaları Nelerdir?

Genelde çarpma, düşme gibi durumlardan ötürü zarar gören ve yaygın olarak genç sporcularda görülen menisküs, nadiren de olsa yaşlı hastalarda kireçlenmeye bağlı yırtık olarak kendini göstermektedir. Bunların haricinde; ağır yük taşıyanlar, yoğun olarak çalışan ev hanımları ve sürekli ayakta duranlar da menisküs yırtılması ile karşılaşabilir. Genellikle vücut ağırlığının tek bir tarafa verilmesiyle ortaya çıkan menisküs yaralanmaları; bazen diz çökme, çömelme, ağır yük kaldırma gibi eylemlerden dolayı da meydana gelebilir.

Menisküs yapısında oluşan yırtık ve yaralanmalar üç ayrı başlık olarak incelenmektedir. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:

● Direkt Yaralanmalar: Dize doğrudan gelen darbeler sonucu ortaya çıkan yaralanmalardır. Özellikle de dizin üzerine düşme, trafik kazaları ve diz bölgesine gelen tekmeler gibi durumlar, bu yaralanmalara sebebiyet vermektedir.

● İndirekt Yaralanmalar: Gövdenin diz üzerinde dönmesi hasebiyle ortaya çıkan yaralanmalardır. Bu tip yaralanmaların en yaygın sebebi, ayak yerde sabit haldeyken vücudun diz üzerinde dönmesidir. Genellikle futbol maçında yaşanan sakatlıklara bağlı olarak gelişen yırtıklar bu gruba dâhil olmakla beraber, denge kaybı ve ayağın takılması sonucu vücudun diz üzerinde kontrolsüz bir biçimde dönmesi de bu yaralanmalara yol açabilmektedir.

● Dejeneratif Yaralanmalar: Yaşlılığa bağlı olarak vücutta meydana gelen deformasyonların yol açtığı yaralanmaları kapsar. Bilhassa yaşlıları etkileyen yaralanma tipinde, dize gelen hafif bir darbe dahi menisküs yırtılmasıyla sonuçlanabilmektedir.

Menisküs Belirtileri Nelerdir?

Menisküs problemi yaşayan hastalarda en sık görülen belirtileri şu şekilde sıralayabiliriz:

● Dizlerde ağrı

● Dizlerde kilitlenme

● Diz bölgesinde şişlik ve sertlik

Menisküs yırtılmalarında ilk etapta genellikle ağrı, şişlik ve sertlik gibi şikâyetlerle karşılaşılmaktadır. Özellikle merdiven ve yokuş inip çıkarken veya oturma ve kalkma eylemleri esnasında dizlerde ağrı meydana gelmesi, menisküste oluşan hasarı işaret etmektedir. Gündelik hayatınızda pek önemsemediğiniz bu durumlar, zamanla çok daha ciddi sıkıntılara yol açabilmektedir. Örneğin, bir sonraki aşamada diz bölgesinde oluşan ağrının yanı sıra kitlenme de meydana gelebilir.

Menisküs Tanı Yöntemleri

Diz ağrısı yaşayan her hastanın durumu menisküs yırtığı bakımından değerlendirilebilir. Bu noktada hastanın geçmiş öyküsü ve yapılacak diz muayenesi, menisküs yırtığının diğer diz rahatsızlıklarından ayırt edilmesine olanak sağlar.

Manyetik Rezonans Görüntüleme(MRG) ve Diz röntgeni, tetkik araçları arasında en sık kullanılan iki yöntemdir. Diz röntgeni ile dizdeki kireçlenme ve buna bağlı olarak gelişen durumlar değerlendirilirken, Manyetik Rezonans Görüntüleme(MRG) ise menisküsün görüntülenebilmesi açısından son derece önemlidir.

Menisküs Nasıl Tedavi Edilir? Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Menisküs tedavisinde söz konusu yaralanma ve yırtıkların büyüklüğü, uygulanacak yöntem konusunda belirleyicidir. Akut durumlarda menisküs olan yere buz kompres yapmak, dizi vücuttan daha yüksek bir konumda tutmak ve akabinde yeterince istirahat etmek son derece önemlidir. Diz bölgesinde yaşanan ağrı ve takılmalar, ne yazık ki gündelik hayat aktivitelerinin icra edilmesini oldukça güç hale getirmektedir. Bu yüzden söz konusu şikâyetler gündelik hayatı etkileyecek seviyeye geldiyse, daha fazla vakit kaybetmeden mutlaka bir uzmana başvurulması gerekmektedir. Zira bu aşamada mümkün olduğunca çabuk tanı konulmalı ve akabinde gerekli tedaviye başlanmalıdır. Menisküs yırtıkları tedavi edilmediği takdirde, eklemler ve kemiklerde aşınmaya yol açarak ‘’gonartroz’’ adı verilen diz kireçlenmesine davetiye çıkarır.

Menisküs Yırtıklarının Ameliyatsız Tedavileri

● İstirahat: Diz ağrısını tetikleyen, dizi bükme ya da döndürme ihtiyacı duyulan aktivitelerden uzak durulmalıdır.

● Buz tedavisi: Diz ağrısı ve şişliğini hafifletebilecek bu yöntem, her seferinde 20-25 dakika olmak üzere günde birkaç kez uygulanabilir. Ancak buzun doğrudan cilt ile temas etmemesine özen gösterilmelidir.

● Bandaj: Uygun bir bandaj yardımıyla dizi sarmak, ağrı ve şişlik konusunda olumlu sonuçlar doğurabilmektedir.

● Fizik tedavi: Güçlendirme ve germe egzersizleri dizdeki stresi hafifletebilir. Ancak bu yöntem için bir fizyoterapistten yardım alma ihtiyacı doğabilir.

Her zaman yeterli olamayan bu yöntemlerin haricindeki menisküs tedavi yöntemleri;

1. Egzersiz ve ilaç tedavisi

2. Cerrahi tedavi olmak üzere ikiye ayrılır.

1.) Egzersiz ve İlaç Tedavisi

Düşük dereceli menisküs yırtıkları söz konusu olduğunda, muayene ve teşhis işlemlerinin ardından doktor tarafından önerilen ilaç ve egzersizlerle menisküste oluşan hasar tedavi edilebilir. Bu ilaçlar ve egzersizlere ek olarak hastaların istirahat etmeleri de gerekmektedir. Eğer menisküs fizik tedavi ile iyileştirilebilir durumdaysa, doktorun çizdiği planlama çerçevesinde egzersiz programına uymak büyük önem arz eder. Aksi takdirde göz ardı edilen düşük dereceli yırtıklar, ilerleyen süreçte cerrahi tedavi gerektirir hale gelebilir.

2.) Cerrahi Tedavi

Önceki yöntemlerin tedaviye cevap vermemesi sonucu gündeme gelen cerrahi tedavi yöntemlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

● Menisküsün tamamının çıkarılmasıyla yapılan Total Menisektomi,

● Sadece yırtık parçanın çıkarılmasıyla yapılan Parsiyel Menisektomi,

● Menisküs Tamiri: Menisküs yırtıkları bazen yırtık parçaların birbirine dikilmesiyle onarılabilir.

Menisküsün genel durumu ve yırtığın tipine bağlı olan menisküs tamiri, iyi sonuçlar doğursa da menisektomiye nazaran uzun bir iyileşme sürecine sahiptir. Ayrıca menisküs tamiri sadece uygun hastalara yapılmaktadır.

Menisküs ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

En sık görülen menisküs yırtıkları nelerdir?

Sırasıyla yazacak olursak:

● Oblik. Eğik menisküs yırtıkları olarak tanımlayabileceğimiz Oblik, en sık görülen menisküs yaralanmalarıdır. Oblik menisküs yırtıkları genelde genç hastalarda bir travma sonucu baş göstermektedir.

● Vertikal longitudinal menisküs yırtıkları

● Dejeneratif menisküs yırtıkları

● Radial (Transvers) menisküs yırtıkları

● Horizontal menisküs yırtıkları

● Kompleks yırtıklar

Menisküs yırtığı kendi kendine geçer mi?

Başta ağrı olmak üzere şişlik ve dizde kilitlenme gibi sonuçlar doğuran menisküs yırtıkları, ne yazık ki kendiliğinden iyileşmemektedir. Eğer bu belirtilerden şikâyetçiyseniz vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmanızda fayda var.

Menisküs yırtığı tedavi edilmezse ne olur?

Menisküs yırtığı zamanında tedavi edilmezse dizin eklem kıkırdağında hasar meydana gelebilir. Bu hasarlara bağlı olarak erken dönemde dizde ağrı ve hareket kısıtlılığı(dizi tam bükememek gibi), ileri aşamalarda ise kalıcı kıkırdak hasarına bağlı genç yaşta kireçlenme problemi baş gösterebilir.

Menisküs için hangi bölüme gidilir?

Menisküs yaralanmaları için Ortopedi ve Travmatoloji uzmanına başvurulmalıdır.

Menisküs yırtığı ne kadar sürede düzelir?

Artroskopi ameliyatının ardından dizin iyileşme süresi, birçok etmene bağlıdır. Cerrahiden sonra tam iyileşme, uygulanan işlemin türüne bağlı olarak 4 ila 6 hafta arasında sürebilir. Lakin her insanın farklı sürelerde iyileşeceği de unutulmamalıdır. Ayrıca ameliyattan sonra komplikasyonları minimuma indirmek ve iyileşmeyi hızlandırmak amacıyla fizik tedavi uygulanır.

Menisküs ameliyatı ne kadar sürer?

Artroskopi ameliyatı yırtığın büyüklüğü ve türüne bağlı olarak değişiklik göstermekle beraber, ortalama 30-45 dakika sürebilmektedir.

Menisküs yırtığı tekrarlanır mı?

İki adet menisküs bulunmakla birlikte, tedavi edilen kısmın haricinde kalan ve önceden sağlam olan diğer kısımda yeni bir yırtık meydana gelme olasılığı vardır. Ayrıca dikilerek tedavi edilen menisküslerde de tekrar yırtılma riski mevcuttur.

Kaynak:cerrahi.com.tr

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.